Bestaanszekerheid, de basis voor kindveiligheid

Niet weten waar je volgende week van moet leven, hoe je je rekeningen moet betalen en of je wel in je huis kunt blijven wonen. Bestaansonzekerheid veroorzaakt stress en spanningen en verhoogt de kans op huiselijk geweld en kindermishandeling. Werken aan de veiligheid van kinderen is moeilijker wanneer ouders in beslag worden genomen door financiële zorgen. Nicole Versteeg, gezinsmanager in de Amsterdamse wijk Bos en Lommer, vertelt hoe we met Samen DOEN (zie kader) samenwerkten op bestaanszekerheid en daarmee zorgde voor meer rust én veiligheid bij gezinnen.  

Nicole: “Omdat Samen DOEN sterk was in het bieden van praktische en laagdrempelige hulp, ontstond het idee om bij gezinnen met problemen op het gebied van bestaanszekerheid eerder samen op te trekken. Door vanaf het begin te kijken naar wat een gezin nodig heeft, om in gesprek te kunnen over de veiligheid van hun kind. Zonder dat ze alleen maar aan het overleven zijn. Als we stress over bijvoorbeeld schulden wegnemen, kunnen we beter werken aan de veiligheid in het gezin. Daardoor kunnen gezinnen sneller verder, zonder de betrokkenheid van Jeugdbescherming.”

De Gemeente Amsterdam wil de zorg en ondersteuning in Amsterdam verbeteren en toegankelijker maken. Daarom kunnen Amsterdammers en gezinnen met meerdere problemen, vanaf 1 januari 2021 terecht bij de Ouder- en Kindteams en de Buurtteams. De kennis en aanpak van Samen DOEN is, samen met de professionals, overgaan in deze teams. Samen DOEN is vanaf 1 januari 2021 gestopt.

Meer oog voor het kind

Stress over bestaanszekerheid werkt op verschillende manieren door. Nicole: “Geldzorgen geven ruzie thuis, waardoor de kans op huiselijk geweld toeneemt. Die spanningen hebben vervolgens hun weerslag op de kinderen en op bijvoorbeeld de prestaties op school. Soms helpt het al wanneer ouders letterlijk mee aan de hand worden genomen naar de gemeente, om te kijken wat er mogelijk is. Wordt er eenmaal gewerkt aan de onzekerheden op het gebied van financiën en huisvesting, dan ontstaat bij ouders pas de ruimte om te kijken naar hoe het eigenlijk gaat thuis. En voelen kinderen meteen dat er minder spanningen zijn in huis.”

De rust terugbrengen
Het voorstel om een andere partij bij het gezin te betrekken, stuit soms op weerstand. “Ik had een gezin onder mijn hoede, waarvan de kinderen regelmatig een dag school misten en de ouders hun afspraken met mij niet nakwamen. Pas na een aantal gesprekken kwam ik erachter dat financiële stress hier de oorzaak van was. De ouders hadden schulden en dreigden uit huis te worden gezet. Toen heb ik voorgesteld om Samen DOEN in te zetten. In eerste instantie stonden de ouders hier niet voor open, maar later gingen ze toch overstag. Een schuldsaneringstraject nam uiteindelijk de dreiging van uithuiszetting weg. Hoewel het gezin daarna nog een lange weg te gaan had, bracht de hulp van Samen DOEN rust.”


Warme overdracht
Nicole heeft nog een voorbeeld van een samenwerking op bestaanszekerheid. “Een meisje stond op het punt 18 jaar te worden. Zij woonde in een woongroep van een jeugdinstantie en ik had, toen ze bij mij kwam, nog maar een paar weken om haar voor te bereiden op een zelfstandig leven buiten de woongroep. Samen DOEN heeft toen haar huisvesting geregeld en studiefinanciering en een ziektekostenverzekering aangevraagd. Zo had dit meisje een goede start om op eigen benen te staan.”

Einde pilot, blijvende samenwerking
Al maakten wisselingen in het eigen team en het overgaan van Samen DOEN in de Ouder- en Kindteams dat de pilot stopte, de samenwerking is er nog steeds. Nicole: “We weten nu dat samenwerken in een vroeg stadium een positief effect heeft op de gezinnen. En hoewel Samen DOEN niet langer zelfstandig bestaat, zijn hun professionals en werkwijze wel overgegaan in de Ouder- en Kindteams. We gaan bij nieuwe gezinnen nog steeds eerst na of het nodig is om extra hulp op het gebied van bestaanszekerheid in te zetten.”

“Als we stress wegnemen, kunnen we beter werken aan veiligheid.”

Foto:
Nicole Versteeg, gezinsmanager