Nabij

Hét woord waarmee we 2020 graag de boeken in laten gaan is ‘nabij’. Omdat het verwijst naar onze visie, waarin we dicht bij onze gezinnen willen werken, het liefst in de wijk. Ook was nabij blijven waar we juist tijdens de coronacrisis bij onze medewerkers, cliënten, partners én opdrachtgevers naar streefden. Bestuurders Sigrid van de Poel en Claire Vlug blikken terug op een jaar dat draaide om verbinden en vasthouden.

De corona-spagaat

Wanneer je werk zich vaak letterlijk afspeelt in de huiskamers van gezinnen en je aanpak drijft op nabijheid, sta je als organisatie in tijden van corona voor een extra uitdaging.
Claire: “We realiseerden ons meteen dat we snel moesten schakelen én dat ons werk voor de gezinnen door moest lopen. Dit wilden we veilig en met respect voor onze medewerkers inrichten. Daarom hebben we een coronacrisisteam opgezet met daarin een vertegenwoordiging van alle disciplines binnen de organisatie. Ook richtten we in no time alles it-technisch zo in dat mensen vanuit huis aan de slag konden.”

Sigrid: “Al was en is het een continue spagaat om het voor iedereen goed te doen. Je zit namelijk allemaal in een ander schuitje. Sommige medewerkers zijn dit jaar thuis gestart in hun nieuwe baan bij Jeugdbescherming. Anderen combineerden werk met het geven van thuisonderwijs. Dat is heftig en dat kun je als bestuurder niet wegnemen, mooier maken of anders regelen.”
Claire: “Dus hebben we gedaan wat we konden om dichtbij te blijven. Via Teams, middels kleine attenties, een filmpje en mails. Ook was er de mogelijkheid voor een gesprek met een psycholoog en letten we erop dat er genoeg zorg en aandacht voor iedereen was.”


Creatief en solidair

Dat een crisis vindingrijk maakt, bleek uit de creatieve huisbezoeken die er op 1,5 meter zijn afgelegd. Claire: “De huisbezoeken waren tevens een voorbeeld van de onderlinge solidariteit. Zo boden medewerkers aan afspraken over te nemen van gezinsmanagers uit risicogroepen, om kwetsbare collega’s te beschermen.”


Nabij gezinnen

Het lijkt wat typisch in een jaar waarin afstand houden de norm werd, maar juist in 2020 gaven twee ontwikkelingen een belangrijke impuls aan de wens om dichter bij gezinnen te werken: de pilots Jeugdbeschermer in de wijk en Blijvend Veilig. Beide initiatieven passen binnen een landelijke en lokale beweging naar een nieuw en beter jeugdzorgstelsel.

Sigrid over het project Jeugdbeschermer in de wijk: “We waren als Jeugdbescherming al vanuit een adviserende rol betrokken bij de lokale teams. Dit jaar hebben we die samenwerking in Amsterdam uitgebreid door met onze gezinsmanagers in de wijk te gaan zitten en met de wijkteams op te trekken. Samen kunnen we zo in een vroeger stadium doen wat nodig is voor gezinnen.”


Blijvend Veilig

In 2019 kwamen alle partijen uit de jeugdbeschermingsketen bij elkaar om te onderzoeken of ze gezinnen beter en sneller naar blijvende veiligheid kunnen leiden door niet na, maar naast elkaar te werken. Blijvend Veilig groeide uit tot pilot in het landelijke programma Zorg voor de Jeugd en in het programma Transformatie Jeugd in Amsterdam. Dit jaar maakte de papieren plannen plaats voor de praktijk.
Sigrid: “Blijvend Veilig is een ambitieus project dat veel vraagt van de betrokken partijen. Je slaat samen een nieuwe weg in en weet niet precies wat voor gevolgen dit straks heeft voor ieders organisatie. De resultaten die we tot nu toe zien, bewijzen naar mijn mening dat het kan: voor mensen van 0 tot 100 werken, de werkzaamheden van de organisaties uit de jeugdbeschermingsketen goed in elkaar klikken én zorg en regie bij elkaar brengen. Deze eerste praktijkstappen laten zien dat onze plannen geen luchtkastelen zijn, maar dat het voor gezinnen gewoon een heel mooi uitgangspunt is om het zo te doen.”


Handelen op actuele veiligheid

Op eenzelfde manier kijken naar veiligheid, maakt hier samen aan werken makkelijker. Blijvend Veilig past Civil Care toe, de veiligheidsvisie van Sander Van Arum en Linda Vogtländer. Hier is ook de HAVIK, het nieuwe veiligheidstaxatie-instrument van Jeugdbescherming op gebaseerd. Claire: “De HAVIK is zo’n mooi initiatief, omdat het echt gericht is op handelen. Gezinnen komen tenslotte bij ons omdat kinderen niet veilig zijn, dus moet je meteen acteren op die actuele en uiteindelijk blijvende veiligheid.”


Veiligheid van kinderen door zorg voor hun omgeving

Kinderen blijvend veiligstellen, is ook oog hebben voor de problemen van ouders. Zo is de pilot Innovatieve psychiatrie uitgegroeid tot vast onderdeel van de werkwijze. En was er de samenwerking met Samen DOEN op het gebied van bestaanszekerheden.

Claire: “Het is zo belangrijk om écht in contact te komen met ouders. Dat is ook wat een Sociaal Psychiatrisch Verpleegkundige doet: vanuit een andere expertise vragen stellen, waardoor een ouder zich gezien voelt. Innovatieve psychiatrie gaat in meer regio’s ingezet worden en dat is goed. De Volwassen GGZ hoort naar mijn mening een vaste plek in ons werkveld in te nemen.”

Meetbaar en merkbaar zijn

In navolging op haar onderzoek naar de werking van de GI’s in 2019, zoomde de Inspectie voor Gezondheidszorg en Jeugd, dit jaar verder in op de mate waarin inspanningen van de GI’s -waaronder Jeugdbescherming- zichtbaar en voelbaar zijn voor de kinderen uit de gezinnen die zij begeleiden.

Claire: “De afgelopen jaren hebben wij het traject ‘werken volgens de bedoeling’ doorlopen. Dit draaide om hoe we willen werken voor kinderen. Dankzij de Inspectie en het Keurmerkinstituut voeren we nu, in de volgende fase ‘de bedoeling in zicht’, nog scherper het gesprek over wat deze aanpak oplevert. Uiteindelijk willen we samen met onze gezinnen laten zien welke resultaten we behalen en deze kunnen delen met de gemeenten. Zo zie je met elkaar welk verschil Jeugdbescherming maakt voor mensen.”

Medezeggenschap

Op het gebied van medezeggenschap waren belangrijke stappen dit jaar: het ondertekenen van de medezeggenschapsregeling met de cliëntenraad, het optrekken met de ondernemingsraad in het volgen en delen van uitkomsten van pilots en het betrekken van de raad van toezicht bij ontwikkelingen rond Blijvend Veilig en de onderhandelingen over tarieven.


Nabij opdrachtgevers

Het Early warning-traject zette een nieuw proces met opdrachtgevers in gang.
Claire: “We hebben gemeenten waarin wij actief zijn, gewaarschuwd dat we het met de huidige tarieven financieel niet gaan redden. Om dit te onderbouwen, hebben we onze volledige bedrijfsvoering gedeeld.”

Sigrid: “Best bijzonder om je als organisatie zo in je portemonnee te laten kijken. Je stelt jezelf kwetsbaar op. Nu was de uitkomst dat Jeugdbescherming het geld aan de goede dingen uitgeeft. We hebben er dan ook alle vertrouwen in dat we tot nieuwe afspraken gaan komen. Zo heeft onze keuze om opdrachtgevers dichtbij te houden, geleid tot samen zoeken naar een oplossing.”


Elkaar vasthouden en doorgaan

Terugkijkend heeft 2020 nieuwe inzichten opgeleverd. Claire: “Mede door dit jaar onderzoeken we nu met elkaar nieuwe vormen van samenwerken. Verder denk ik dat het werken vanuit huis meer waardering heeft opgeleverd voor de pittigheid van dit werk. Zowel vanuit het thuisfront als onderling.”

Sigrid: “Het was goed om te ervaren dat we ook in tijden van crisis ons werk zijn blijven doen. We zijn als organisatie niet uit elkaar gevallen, maar hebben elkaar vast kunnen houden en weten nu hoe stevig de basis is waarop we met elkaar werken. Het was geven en nemen en het echt met elkaar doen. Daar kunnen wij alleen maar ontzettend trots op zijn.”


Foto:
Claire Vlug en Sigrid van de Poel, bestuurders