Waar een kleine gemeente groot in is

Landsmeer zorgt als voorloper van ‘Jeugdbeschermer in de wijk’ ervoor dat gezinnen op laagdrempelige wijze de vrijwillige hulp en begeleiding krijgen die nodig is. Wat merken gezinnen hiervan? Een kijkje in de keuken van een gemeente die met Jeugdbescherming en andere partners, naast de gezinnen staat.

Dieuwke den Haan werkt als zorgregisseur bij het kernteam Jeugd van de gemeente Landsmeer. Met haar collega-zorgregisseur is ze verantwoordelijk voor de uitvoering van de Jeugdwet, waarbij ze zich vooral bezighoudt met beleid en regie. Het jeugdteam bestaat verder uit een jeugdhulpverlener en een praktijkondersteuner en huist samen met verschillende andere sociaal-maatschappelijke instanties in één pand: Het Middelpunt.

Mascha Teske is sinds 1,5 jaar als gedragsdeskundige vanuit Jeugdbescherming verbonden aan het jeugdteam van Landsmeer. Samen met gezinsmanager Melissa ondersteunt en adviseert ze het team met haar expertise op kindveiligheid.

Extra ogen op kindveiligheid

Landsmeer wil dat kwetsbare gezinnen zo snel mogelijk de hulp krijgen die ze nodig hebben. Dieuwke: “We willen escalaties voor zijn; met ons team en met onze werkwijze gericht op directe hulp en korte lijnen naar de volwassen- of schuldhulp. Dat is onze kracht: we zijn snel en hebben veel in huis. Toch bereik je soms het punt, dat het niet langer veilig is voor kinderen. Nu kunnen we met de hulp van Mascha en de gezinsmanagers, ook dat gesprek met ouders goed voeren. Mascha heeft veel expertise op het gebied van verschillende soorten problematiek, zoals licht verstandelijke beperktheid en psychiatrie.”

Mascha: “De professionals in het jeugdteam hebben te maken met procedures, routes en het is fijn wanneer een externe partner meekijkt in wat het meest helpend is voor de kinderen. Dat is de meerwaarde van onze samenwerking: je versterkt elkaar.”

“Dat is de meerwaarde, je versterkt elkaar.”

Gewone taal

Er zijn ouders die hopen dat Jeugdbescherming de zorg voor hun kind volledig overneemt, anderen zijn juist bang hun kind te verliezen. Na een ontmoeting met gezinsmanager Melissa verandert dit meestal. Dieuwke: “Dan spreken ze iemand die in gewone taal uitlegt wat jeugdbescherming inhoudt en betekent voor het gezin. Vaak zie je ouders dan hun verwachtingen bijstellen.”

Mascha: “De keuze of een gezin doorverwezen wordt naar Jeugdbescherming maken wij. Wel nemen wij veel angst en weerstand bij gezinnen weg door deze keuze bespreekbaar te maken. Hierdoor is het gemakkelijker om met ouders een traject in te gaan, met het jeugdteam of met Jeugdbescherming.”


Respectvol in gesprek
Dieuwke: “Een mooi voorbeeld is een jongen met verslavingsproblemen. Afgelopen zomer kon de jongen terecht in een verslavingskliniek maar dat weigerde hij. Deze jongen heeft een lang verleden van psychische klachten, verzuim en verslaving. Een zorgelijke situatie dus. Zodra we hoorden dat de opname niet door was gegaan, gingen we in overleg met de jongen, zijn moeder en de zorgaanbieder. Ook de gezinsmanager van Jeugdbescherming sloot hierbij aan. Samen wisten we goed uit te leggen wat de gevolgen waren als hij zich niet zou laten opnemen en gaven we aan dat de keuze om wél aan zijn herstel te werken, nog steeds openlag. Later kreeg ik zowel van de zorgaanbieder als moeder en zoon terug, dat ze het gesprek als fijn en respectvol hadden ervaren.”

Kijken waar het beter kan

Hoewel ze tevreden zijn over de samenwerking, zien zowel Dieuwke als Mascha punten waarop nog winst te behalen valt. Dieuwke: ”Een struikelblok zijn de wachtlijsten. Hoewel we begrip hebben voor de druk waar ook Jeugdbescherming mee te maken heeft, is het frustrerend om een gezin voor te bereiden op een traject binnen Jeugdbescherming, als het vervolgens pas later met een vaste gezinsmanager aan de slag kan.”

Mascha: “Ook andersom, als gezinnen weer teruggaan naar het jeugdteam, kunnen we elkaar nog meer opzoeken. Soms hoort een gezin niet langer bij Jeugdbescherming. Bij een ingewikkelde gezinssituatie waar het jeugdteam mee verder moet, wil je de overdracht soepel laten verlopen, zodat een gezin niet opnieuw problemen krijgt en bij Jeugdbescherming terechtkomt.”

De toekomst

Dieuwke en Mascha zien dat de problemen in gezinnen steeds groter en zwaarder worden. Dieuwke: “We zien dat daardoor de druk op ons team toeneemt en kijken hoe we als gemeente deze gezinnen goed kunnen helpen. Daarom denken we momenteel met Jeugdbescherming na of de gezinsmanager formeel onderdeel kan worden van het jeugdteam en we dus een eigen jeugdbeschermer in dienst hebben.”

Dieuwke ziet de ontwikkeling van de pilot Blijvend Veilig als een ontwikkeling, waar het jeugdteam graag bij aansluit. Dieuwke: “Blijvend Veilig laat vaste processen en routes los en kijkt vooral naar wat kinderen en ouders nodig hebben. Het zou goed zijn om onze ervaringen te delen met Blijvend Veilig. Ook is het interessant om te kijken hoe we in verschillende gemeenten de hulp aan gezinnen op dezelfde manier kunnen aanbieden.Voor mijn gevoel zijn we te ver afgedwaald van waar het om gaat: doen wat goed en nodig is voor gezinnen.”

Noodopvang
Mascha: “We hadden een gezin waarin beide ouders complexe problemen hadden. Tijdens de lockdown nam de stress thuis zo toe dat het jeugdteam ervoor zorgde dat de kinderen naar de noodopvang konden. Dit gaf de ouders de ruimte om aan hun eigen problemen te werken. Dit is de beste manier om aan blijvende kindveiligheid te werken en het is mooi om te zien dat als er zo snel actie wordt ondernomen, je dat direct terugziet.”

Foto:
Mascha Teske, gedragsdeskundige Jeugdbescherming
Dieuwke den Haan, zorgregisseur kernteam Jeugd